مجاهدین، اهرمی علیه تهران؟!

الیزابت برایانت/یو.پی.آی/ 7 فوریه/ پاریس

 

این گروه به شیوه‎های مختلف به عنوان یک فرقه و تنها جنبش مقاومت ایرانی قابل توجه توصیف شده است. سازمان مجاهدین خلق در اروپا و ایالات متحده به عنوان تروریست طبقه‎بندی شده، اما به راهپیمایی و لابی قانونگذاران در دو سوی اقیانوس اطلس ادامه می‎دهد.

ارتش ایالات متحده که شاخه مسلح این گروه در عراق را دو سال پیش بمباران کرد، اکنون از اردوگاه گروه در شمال بغداد محافظت می‎کند، و به اعضای آن وضعیت پناهندگی تحت کنوانسیون ژنو اعطا شده. و در فرانسه، که مجاهدین خلق مقر سیاسی خود را در دهه 1980 تثبیت نمود، به صورت منظم کنفرانس خبری در پاریس برگزار می‎کند تا اتهامات جدیدی علیه برنامه هسته‎ای تهران را اعلام کند.

اکنون، با ادامه یافتن تنش بر سر موضوع فعالیت‎های غنی سازی هسته‎ای ایران، برخی پیشنهاد می‎کنند که مجاهدین خلق می‎تواند نقش دیگری ایفا کند: به عنوان یکی از چند اهرم موجود برای دولت‎های غربی- غیر از تحریم‎های سازمان ملل- به منظور تحریک ایران به همکاری.

ییوس بانِت، رئیس سابق اطلاعات داخلی فرانس (دی‎اس‎تی)، و مولف کتابی درباره امور سیاسی ایران، می‎گوید: "به نظر من روش برخورد ما با مجاهدین خلق خیلی عاقلانه نبوده است. به جای این که با حمایت از جنبشی که ایران از آن می‎ترسد رژیم تهران را نگران کنیم، تلاش می‎کنیم مجاهدین را عقیم کنیم. و برای چنین کاری، به نفع دشمنان آن‎ها - دولت ایران- عمل می‎کنیم."

به سختی می‎توان گفت که این دیدگاه، جهانی است. منتقدان می‎گویند که حمایت از مجاهدین خلق به یک سازمان بدنام، که متهم به نقض حقوق بشر و رفتار غیردمکراتیک است، مشروعیت می‎بخشد.

دیگر تحلیلگران به یک سابقه بد اشاره می‎کنند: اطلاعات دروغین درباره برنامه سلاح‎های هسته‎ای صدام حسین توسط گروه‎های اپوزیسیون عراقی. "باب آیرز"، کارشناس تروریسم در موسسه سلطنتی امور بین‎الملل در لندن، می‎گوید: "معتقدم باید گفته‎های مجاهدین را با نوعی تردید بسیار سالم بررسی کنیم." برخی دیگر نیز می‎گویند که استفاده از مجاهدین خلق برای تحت فشار قرار دادن تهران اثر محدودی خواهد داشت.

مجاهدین نیز به نوبه خود از هیچ تلاشی برای پاک کردن سابقه‎اش کوتاهی نکرده است. این سازمان گهگاه راهپیمایی‎هایی را برگزار می‎کند- از جمله راهپیمایی اخیر در برابر کاخ سفید- تا از لیست‎های تروریستی ایالات متحده و اروپا خارج شود، و خودش را به عنوان آلترناتیو دمکراتیک برای رژیم ملاها معرفی کند.

شاخه سیاسی مجاهدین- که رسما به نام شورای ملی مقاومت ایران شناخته می‎شود، مستقر در حومه پاریس، دارای دستگاه روابط عمومی شگفت‎انگیزی است. آن‎ها مجله‎ای مرتب منتشر می‎کنند که مقالاتش درباره قانونگذاران غربی‎ و ایرانی‎هایی است که از آنان حمایت می‎کنند.

علی صفوی 53 ساله، یکی از اعضای کمیته امور خارجی مجاهدین، در مصاحبه‎ای در پاریس گفت: "جامعه‎ی ایرانی خارج از کشور نمونه کوچکی است از جامعه ایرانی داخل ایران." وی ادعا می‎کند که اکثریت فعالان سیاسی در ایران از این گروه حمایت می‎کنند.

صفوی می‎افزاید: "اگر فردا یک انتخابات تحت نظارت سازمان ملل برگزار کنند- بدون تقلب و به نحوی که همه احزاب بتوانند شرکت کنند- فکر می‎کنم جنبش ما با اختلاف زیاد بیش‎ترین آراء را کسب خواهد کرد."

خیلی‎ها این ادعا را مسخره می‎کنند.

کریم سجاد پور، کارشناس مسائل ایران در "گروه بحران بین‎المللی" در واشنگتن، ضمن منعکس کردن دیدگاه چند تن از کارشناسان می‎گوید: "آن‎ها توانسته‎اند چند عضو ِ بری از سوء ظن پارلمان اروپا و کنگره را متقاعد کنند که یک گروه اپوزیسیون دمکراتیک مشروع است. اما در واقع، هرکسی که در 10 سال اخیر در ایران بوده به شما خواهد گفت که آن‎ها از حمایت اندکی در ایران برخوردارند، البته اگر اصلا کسی از آن‎ها حمایت کند."

اما زمانی بود که مجاهدین از حمایت چشمگیری در خیابان‎های ایران برخوردار بودند. این گروه، که در سال 1965 توسط دانشجویان ایرانی برای سرنگون کردن محمدرضا شاه پهلوی ایجاد شد، برای مدتی کوتاه با انقلاب اسلامی سال 1979 همکاری کرد. اما، مجاهدین که اسلام و مارکسیسم را با هم مخلوط کردند، خیلی زود با دولت جدید روحانی دچار مشکل شدند.

در سال 1981، بعد از آن که چند تن از رهبران گروه اعدام شدند، گروه به تبعید در فرانسه رفت. وقتی که فرانسه در سال 1986 به ایجاد روابط با آیت اله خمینی اقدام کرد، رهبر کاریزماتیک مجاهدین، مسعود رجوی را اخراج کرد.

رجوی به عراق رفت، و صدام به او مکان و میلیون‎ها دلار پول داد. وی شاخه نظامی گروه را در آنجا مستقر نمود، و حملاتی تروریستی را در داخل ایران صورت داد، و به منافع ایران در خارج از کشور حمله کرد.

در سال 2003- وقتی ظاهرا مقامات فرانسوی در جستجوی روابط نزدیک‎تر با تهران بودند- پلیس به مجموعه مجاهدین در اور-سور-اواز حمله کرد، و 160 نفر را به اتهام حمایت مالی از فعالیت‎های تروریستی دستگیر نمود. در میان کسانی که دستگیر شدند مریم رجوی، رهبر شاخه سیاسی گروه، نیز حضور داشت.

اما امروز، مریم رجوی آزادانه با سیاستمداران فرانسوی و اروپایی دیدار می‎کند، و حتی هنگام خروج از منزل از محافظت پلیس نیز برخوردار است. تحقیقات قضایی فرانسه معلق مانده- برای حفظ آبرو، مجاهدین می‎گویند این تعلیق بخاطر نداشتن شواهد است.

برخورد دیگر دولت‎های غربی نیز ظاهرا با تغییر روابط دیپلماتیک با تهران مرتبط است. در سال 1997، دولت کلینتون شاخه سیاسی و نظامی مجاهدین را سازمان‎های تروریستی اعلام کرد- ظاهرا به منظور امتیاز گرفتن از خاتمی رئیس جمهور وقت ایران. در سال 2002، اتحادیه اروپا شاخه نظامی گروه را در لیست تروریستی خود قرار داد.

اما امروزه، برخی از قانونگذاران اروپایی و امریکایی برای مجاهدین لابی می‎کنند تا به عنوان سلاحی معتبر علیه تهران با آن رفتار شود. تام تانکردو عضو کنگره، که از حذف برچسب تروریستی این گروه حمایت می‎کند، می‎گوید: "ما باید از آن‎ها به منظور کسب اطلاعات درباره آنچه در ایران اتفاق می‎افتد استفاده کنیم. آن‎ها مصمم هستند کارهای لازم برای سرنگون کردن رژیم را انجام دهند، و ما می‎توانیم از این بهره ببریم."

حامیان می‎گویند می‎توان از مجاهدین خلق در فراهم کردن اطلاعات درباره برنامه هسته‎ای ایران استفاده کرد. طبق گزارش‎ها، این امر می‎تواند یکی از دلایلی باشد که ارتش امریکا بخاطرش بمباران مقرهای آنان را متوقف کرد. یک دیپلمات نزدیک به آژانس بین‎المللی انرژی هسته‎ای می‎گوید: "اتهامات ابراز شده از سوی گروه در سه سال قبل درباره تاسیسات هسته‎ای ایران در نطنز درست بودند."

این دیپلمات که خواست نامش فاش نشود ادامه داد: "اما ارزش افشاگری‎های بعدی گروه مبهم بوده است. قطعا آژانس انرژی اتمی بر آن‎ها به عنوان یک منبع معتبر یا منظم اطلاعات متکی نیست، اگر چه ادعاهای آن‎ها را بررسی می‎کند".

آنچه بیش‎تر نگران کننده است، شاید آوازه سازمان باشد. مجاهدین مدتها است که به عنوان یک فرقه شخصیتی حول رهبرانش، رجوی ها، توصیف شده است. زنان و مردان در اردوگاه عراق جدا از هم می‎خوابند و از ازدواج کردن منع شده‎اند. سال گذشته، دیده‎بان حقوق بشر گزارش را منتشر نمود و مجاهدین را به شکنجه و جلوگیری از خروج بعضی از اعضای ناراضی‎اش از اردوگاه، در زمان صدام حسین، متهم کرد.

برخی از سربازان امریکایی و قانونگذاران اروپایی می‎گویند هیچ مدرکی درباره بدرفتاری‎های گذشته در آنجا نیافتند. و گروه ادعا می‎کند اعضای سابق که دیده‎بان حقوق بشر با آنان مصاحبه کرده مزدور سرویس اطلاعات ایران هستند. اما منتقدانی مانند ارواند آبراهامیان، مولف کتابی درباره مجاهدین در سال 1989، می‎گوید این واکنش همیشگی آن‎ها به اتهامات تخریب کننده است.

آبراهامیان، استاد تاریخ خاورمیانه در دانشگاه باروچ، می‎افزاید: "اگر واشنگتن به مجاهدین به عنوان ابزاری علیه رژیم ایران متوسل شود نشانه استیصال خواهد بود. نمی‎توانم کسی را منفورتر از مجاهدین در ایران تصور کنم."